Tkanka przewodząca i wydzielnicza

Tkanka przewodząca transportuje substancje w obrębi ciała rośliny w dwóch kierunkach. Woda i sole odprowadzane są od korzenia w kierunku liści, a produkty fotosyntezy, zwane asymilatami, transportowane są od liści po całej roślinie. Roślinie łatwiej jest dostarczać wodę w górę, do liści. Woda paruje z powierzchni liści i tworzy podciśnienie, co powoduje wciąganie kolejnych jej porcji bez użycia energii. To bierny mechanizm transportu, noszący nazwę siły ssącej liści. Asymilaty roślina musi transportować inaczej. Są one przenoszone z komórki do komórki, co wymaga użycia energii pochodzącej ze związków chemicznych ze związków chemicznych takich jak ATP. Dlatego też tkanka przewodząca dzieli się na drewno i łyko. To pierwsze służy do transportu wody i zbudowane jest z martwych komórek. Łyko tworzą komórki żywe, zdolne do przewodzenia asymilatów. Tkanka wydzielnicza nie zawsze tworzy wielokomórkowe struktury. Jej utwory wydzielnicze dzieli się na powierzchniowe i wewnętrzne. Pierwsze wytwarzają wydzieliny na zewnątrz rośliny. Są to włoski gruczołowe, miodniki i wypotniki. Utwory wewnętrzne substancje odkładają wewnątrz ciała rośliny. Do nich zaliczamy na przykład rury mleczne lub kanały żywiczne.

Podział merystemów

Podział merystemów Tkanki twórcze dzieli się głównie ze względu na ich umiejscowienie w roślinie. Merystemy wierzchołkowe tworzą stożki wzrostu łodygi i korzenia, znajdują się więc na ich szczycie. Dzięki nim roślina przyrasta najbardziej na długość, a jedynie trochę na grubość. Ich komórki są bardzo delikatne i podatne na uszkodzenia, dlatego w łodydze chronią je specjalne liście okrywające, a w korzeniu są przykryte wielokomórkową czapeczką. Merystemy interkalarne, zwane wstawowymi, powodują przyrost pędu na długość. Tworzą się u tych roślin, które na szczycie łodygi wytwarzają kwiatostany lub kwiaty, przez co nie mogą wytworzyć merystemów wierzchołkowych. Dlatego też tkanki te są umieszczone wzdłuż łodygi w węzłach. Chronią je pochewki liściowe. Zbudowane tak są między innymi trawy, turzyce i goździkowate. Merystemy boczne powodują, że roślina wtórnie przyrasta na grubość. Dzieli się je na miazgę twórczą (kambium) i miazgę korkotwórczą (fellogen). Ta pierwsza tworzy się zazwyczaj wzdłuż łodygi i korzenia w postaci walca. Umieszczona jest między łykiem a drewnem pierwotny. Miazga korkotwórcza powstaje za to pod skórką łodygi, produkuje komórki wtórnej tkanki okrywającej (korka).

Tkanka wzmacniająca

Tkanka wzmacniająca jest bardzo przydatna u roślin lądowych, gdyż przystosowana jest do obciążeń mechanicznych. Jej komórki posiadają zgrubiałe ściany i są tak rozmieszczone, by gwarantować wytrzymałość rośliny na czynniki dynamiczne i statyczne. Istnieją dwa rodzaje tkanki wzmacniającej: kolenchyma i sklerenchyma. Kolenchyma nazywana jest zwarcicą. Zbudowana jest z żywych komórek, często posiadających chloroplasty. Mają one celulozowo-pektynowe wzmocnienia w narożnikach komórek (wtedy tkanka ta zwana jest kolenchymą kątową) lub na powierzchniach sąsiadujących ze sobą warstw komórek (jest to kolenchyma płatowa). Ta tkanka wzmacniająca występuje w ogonkach liściowych oraz obwodowych częściach młodych łodyg. Jest żywa i elastyczna, dlatego nie jest w stanie zahamować wzrostu tych organów. Sklerenchyma, inaczej zwana twardzicą, złożona jest z martwych komórek, po których zostały jedynie ściany komórkowe. W nich pomiędzy celulozowymi włóknami odkłada się cukier lignina – są więc zdrewniałe. Elementy twardzicy mogą występować w przypadku włókien, są wtedy nazywane włóknami sklerenchymatycznymi. Czasem są też okrągłe lub graniaste – noszą wtedy nazwę komórek kamiennych (sklereidów). Włókna występują w starszych łodygach, a sklereidy budują łupiny nasion lub rozrzucone są w tkance miękiszowej.

Merystemy przyranne i archesporialne

Merystemy przyranne i archesporialne Merystemy przyranne nazywane są kallusem. Powstają tam, gdzie roślina jest zraniona. Najczęściej tworzone są z pobliskich komórek tkanki miękiszowej. Merystemy te tworzą komórki, powodujące stopniowe zarastanie i zabliźnianie się ran. Kallus można znaleźć najczęściej u roślin wieloletnich, występujących w postaci drzew lub krzewów. Tylko one żyją na tyle długo, by ich rany zdążyły się zabliźnić. Dzięki tej tkance możliwy jest zabieg szczepienia drzew owocowych – sadownicy przytwierdzają gałązki szlachetniejszych drzew do pni odporniejszych, ale mniej szlachetnych odmian. Merystemy archesporialne składają się z komórek, w których zachodzi mejoza. Występują one w zarodniach i biorą udział w tworzeniu zarodka. Z merystemów zarodkowych, z których zbudowany jest zarodek, wykształcają się z czasem niektóre inne merystemy. Tkanki twórcze dzieli się również na pierwotne i wtórne. Te pierwsze to takie tkanki, które wywodzą się z merystemu zarodkowego i powodują pierwotny przyrost rośliny. Są to merystemy wierzchołkowe, interkalarne, niektóre archesporialne. Merystemy wtórne biorą początek z komórek tkanek stałych, które czasem ponownie przybierają embrionalną formę i zdolne są do podziałów. Zaliczamy do nich merystemy boczne, przyranne i pozostałe archesporialne.